W ramach cyklu „Drogowy wehikuł czasu”, prezentujemy kolejne odkrycia dokonane podczas inwestycji ZDW w Łodzi. Tym razem przenosimy się na DW 486 w Działoszynie.
Działoszyn znany jest bliskości przepięknego Załęczańskiego Parku Krajobrazowego i cementowni „Warta”. W 2022 roku stał się też głośny z uwagi na liczne szczątki ludzkie, które odnaleziono w pobliżu tamtejszego kościoła podczas robót przy rozbudowie drogi.
Pierwsza wzmianka o Działoszynie pochodzi z 1411 roku. Przebiegał przez niego trakt prowadzący do położonej w województwie opolskim Praszki i śląskiego Dankowa.
W mieście odbywały się targi i organizowano jarmarki. Zamieszkiwała tu duża grupa osób wyznania ewangelickiego. Działoszyn został niemal w całości zniszczony przez Szwedów w XVII wieku. Miejscowość podnosiła się powoli z gruzów, a dużą jej część stanowiła już w kolejnym stuleciu ludność żydowska, zajmująca się handlem wełną i rzemiosłem tkackim.
Badania prowadzono przy ulicy Kościelnej, między kościołem pw. św. Marii Magdaleny a Placem Kościuszki. W miejscu gdzie miały rozpocząć się roboty przy budowie kanalizacji odkryto pozostałości dawnego cmentarza, którego najstarsze pochówki pochodziły z XV wieku.
W wyniku prac archeologów odkryto 238 miejsc pochówku, gdzie spoczywały szczątki 208 osób, nadające się do badań. Stwierdzono też obecność ossuarium, czyli zbiorowego grobu z pochówkiem szczątków ok. 280 osób. Większość zidentyfikowanych kości należała do osób dorosłych, ale odnaleziono także należące do dzieci. Co ciekawe, wśród odkopanych pochówków dominuje orientacja zmarłego głową na zachód. Jest to chrześcijański zwyczaj rozpowszechniony od wczesnego średniowiecza. W grobach odkryto też monety w tym: denary Władysława Warneńczyka i Kazimierza Jagiellończyka z XV w., szeląg krakowski Zygmunta III Wazy, szeląg gdański Stefana Batorego, czy szelągi Jana Kazimierza. Najczęściej wkładano je zmarłym do ust podczas pochówku. W kilku grobach odnaleziono dewocjonalia w postaci sznurów modlitewnych (różańców) lub ich fragmentów, medalików i biżuterii.
Badania odsłoniły też fragmenty murów należące prawdopodobnie do dawnego kościoła parafialnego, o który funkcjonował tu już w średniowieczu.
Szczątki ludzkie zostały pochowane na cmentarzu parafialnym w Działoszynie, a pozostałe znaleziska zostały zabezpieczone przez pracujących na budowie archeologów. Przeznaczone zostały do przekazania Muzeum Regionalnemu im. Stanisława Sankowskiego w Radomsku.
Fot. Zdjęcia z prac archeologicznych i odkryte artefakty/Altamira
